13 مارس 2025 - هنگامی که مادران رژیم غذایی سرشار از چربی و قند می خورند، نوزاد متولد نشده ی آنها می تواند دچار استرس کبدی شود که تا اوایل زندگی ادامه دارد. محققان در یک مطالعه ی جدید که در مجله Liver International منتشر شده است، تغییرات اسید صفراوی جنین را که بر نحوه رشد و پیشرفت بیماری کبد تأثیر می گذارد، روشن کردند.
اسیدهای صفراوی به طور معمول به هضم و جذب چربی های رژیم غذایی در روده کوچک کمک می کنند، اما زمانی که به سطوح بیش از حدی برسند، سمی می شوند و می توانند به کبد آسیب برسانند.در حالی که مادر می تواند اسیدها را سم زدایی کند، جنین فاقد این توانایی است.اسیدهای صفراوی ممکن است مجدداً برای سم زدایی به خون مادر برگردند، اما در غیر این صورت، در کبد جنین جمع می شوند و زمینه را برای مشکلات بعدی فراهم می کنند.
یافته های این مطالعه نشان می دهد که قرار گرفتن زودهنگام در معرض اسیدهای صفراوی اضافی در رحم ممکن است یکی از عوامل مهم در زمینه ی ایجاد زودهنگام بیماری استئاتوتیک کبدی مرتبط با اختلال متابولیک(MASLD) باشد که تا 30 درصد از جوانان را تحت تاثیر قرار می دهد.
دکتر جد فریدمن، معاون دپارتمان برنامههای دیابت در دانشگاه علوم پزشکی اوکلاهما و مدیر مرکز دیابت Harold Hamm، گفت: این مسئله یک نگرانی بزرگ در حوزه بهداشت عمومی است، زیرا می دانیم مادرانی که چاق هستند یا رژیم غذایی ناسالمی دارند، می توانند نسل بعدی را از دوران بارداری در معرض خطر چاقی، دیابت و سایر بیماریهای متابولیکی قرار دهند، و به این ترتیب، چرخه معیوبی از مادر به نوزاد ایجاد می شود.
یکی از نویسندگان ارشد این مطالعه دکتر استفانی وسولوفسکی، از دانشکده ی پزشکی دانشگاه کلرادو آنشوتز، گفت: تا زمانی که فرزندان مورد مطالعه به سن نوجوانی رسیدند، دچار آسیب کبدی شده بودند، از جمله افزایش مقدار پروتئینی به نام کلاژن که با فیبروز (تجمع بافت اسکار) مرتبط است و فعال شدن سلولهای کبدی که در فرآیند فیبروز نقش دارند. رژیم غذایی پرچرب مادر همچنین به تغییراتی در نحوه عملکرد برخی از ژن های کبد، به ویژه ژن های مربوط به پردازش اسید صفراوی منجر می شود.این تغییرات بدون توجه به آنچه که فرزندان پس از از شیر گرفتن می خوردند، ادامه یافت.
او افزود: علاوه بر این، فرزندانی که مادرانشان از رژیم غذایی پرچرب استفاده می کردند، سلول های مجرای صفراوی بیشتری داشتند (سلولهایی که صفرا را از کبد تخلیه می کنند)، که نشان می دهد کبد در تلاش برای جبران آسیب است.
دکتر فریدمن گفت: « شواهد حاصل از مطالعه ی ما نشان می دهد که MASLD در رحم منشأ می گیرد، که حداقل تا حدودی تحت تأثیر رژیم غذایی پرچرب مادر قرار دارد.کشف افزایش سطح اسید صفراوی در جنین ممکن است بینشی در مورد مراحل اولیه MASLD و پیشرفت آن قبل از بدتر شدن آن ارائه دهد».
محققان نتیجه گیری کردند که "رژیم غذایی مادر در دوران بارداری نقش قدرتمندی در شکل دادن به سلامت آینده ی کودک دارد. با انتخاب غذای سالم، مادران می توانند به کاهش خطر ابتلا به بیماری های متابولیک مانند MASLD در کودک خود در آینده کمک کنند."
منبع:
https://www.sciencedaily.com/releases/2025/03/250313180458.htm